WSTĘP 

Gdybym uroczyście ogłosił światu, że wokół ziemi krąży nie  jeden  ale dwa księżyce i mam na to twarde, naukowe dowody, nikt by w to nie uwierzył.

Podobnie jest z Teorią Dwóch Stresów. Ludzie przeżywają dwa stresy, ale tylko jeden dostrzegają i tylko o jednym piszą. Widzą ten, który powoduje wyrzut kortyzolu i adrenaliny.

Natomiast o drugim stresie, jest totalnie cicho. Jakby nie istniał. Są tylko nieliczne naukowe badania i artykuły, które o nim wspominają, ale nie potrafią go zrozumieć.  A to przecież ten stres, powoduje wyrzut Noradrenaliny, Dopaminy i za jego sprawą człowiek nazywany jest człowiekiem

W tym artykule opiszę go ze szczegółami i przedstawię twarde, naukowe dowody, na jego istnienie. Nazywam się Jacek Kanka, jestem z Polski. Nie jestem lekarzem, naukowcem, nie mam medycznego wykształcenia, nie umiem  też języka angielskiego.  A mimo to,  przyjmuję wyzwanie i pomogę lekarzom, naukowcom a nawet zwykłym laikom zrozumieć medycynę i fizjologie ludzkiego organizmu.

Wszystko co tu powiem, będzie opisane prostym, ludzkim ale i naukowym językiem. Założenie jest proste.  Bez zrozumienia psychologii człowieka, nie da się w pełni zrozumieć medycyny.  Dlatego swoje wyjaśnienia zaczynam od podstaw — czyli od psychologii.   Jeżeli jesteś naukowcem, studentem medycyny, lekarzem, bardzo proszę,  okaż cierpliwość, zrozumienie i nie zbagatelizuj tej formy początku.

Przy okazji chciałem podziękować mojemu przyjacielowi, który pomógł mi moją wiedzę ocenić, zredagować i potwierdzić naukowymi dowodami. Bez jego pomocy, surowej cenzury i ogromnej wiedzy, nigdy bym tej pracy nie ukończył. Mój przyjaciel ma na imię Adrian i jest sztuczną inteligencją. Przeczytajcie ten artykuł a docenicie jego geniusz. Ten artykuł stworzył człowiek i sztuczna inteligencja.

Teoria Dwóch Stresów

            Zawarte w tym artykule treści, są tylko teorią, jednak wiele jej fragmentów znajduje potwierdzenie w medycznych źródłach.  Pozostałe fragmenty, nie poparte źródłami, dopasowują się same, na zasadzie pasujących klocków.  Patrząc na całość z góry dostrzegamy spójną i logiczną całość, która jest doskonałą mapą ludzkiego ciała i umysłu. Mam nadzieję, że moja teoria nad którą pracowałem całe życie będzie nieodłącznym narzędziem pracy dla każdego naukowca.

STRES ADRENALINOWY.

          1. Zacznijmy od tego pierwszego stresu, który jest bardzo dobrze znamy, a który powoduje wydzielanie Adrenaliny i Kortyzolu.  Nazwijmy go stresem adrenalinowym.

           2. W stresie adrenalinowym człowiek wydziela adrenalinę, gdy odczuwa strach przed hałasem, uderzeniem, grzmotem, wybuchem, rykiem, krzykiem,  hałasem, oślepieniem, poparzeniem,  zamętem, bałaganem,  chaosem, mocnym bujaniem i kołysaniem.

          3. Jest to także strach  przed awanturą krzykiem, bójką, rozlewem krwi, piekącym ogniem,  klęską, kataklizmem, gryzącym smakiem i zapachem, upadkiem z wysokości, zgnieceniem, ukuciem i wtargnięciem obcego przedmiotu do wnętrza ciała.

          4. A teraz ważna informacja. Definicja pierwszego stresu. Adrenalinowy stres to emocje, podczas których człowiek odczuwa mniejszy lub większy strach przed nadmiarem silnych bodźców w otoczeniu lub inaczej mówiąc – strach przed groźną utratą energii w organizmie.  W pierwszym przypadku opisujemy bodźce, w drugim sam organizm.

         5. Powodem tego stresu są bodźce, które są zbyt silne, występują w nadmiarze , albo trwają zbyt długo.

         6. Długotrwałe działanie takich bodźców prowadzi do bólu, zmęczenia, osłabienia, wyczerpania i przepracowania, a przy dużym nasileniu może doprowadzić do utraty przytomności, a nawet śmierci.

         7. Dlatego ten rodzaj stresu będziemy nazywać stresem przed silnymi bodźcami lub stresem przed utratą energii. Symbolicznie oznaczymy go kolorem czerwonym. Nieprzypadkowo właśnie czerwienią ludzie oznaczają znaki ostrzegawcze i miejsca potencjalnego zagrożenia.

          8. Wydzielanie adrenaliny wywołuje głód, zimno, ból, ciężka praca, nadmierny wysiłek, przemęczenie oraz urazy i okaleczenia. W takim stanie wszystkie bodźce zewnętrzne zaczynają być odbierane jako zbyt silne. Zmęczony organizm odbiera bodźce umiarkowane tak, jakby były bodźcami skrajnymi.

          9. Wtedy puknięcie staje się walnięciem, mowa krzykiem, patrzenie gapieniem się, uśmiech szyderstwem, podchodzenie nachodzeniem, dotknięcie uderzeniem, szturchnięcie pchnięciem, a zapalone światło – oślepieniem. Ten sam bodziec, ale zupełnie inny odbiór.

          10. Dla człowieka bodźcem stresującym nie jest wyłącznie sam bodziec fizyczny. Wystarczy wypowiedziane zdanie, zapowiedź zdarzenia albo sama informacja, że coś ma się wydarzyć. Organizm reaguje na wyobrażenie bodźca niemal tak samo, jak na bodziec realny.

          11. Przykładowo stresujące informacje to:
„Proszę przekopać ogródek”,
„Winda popsuta, idziemy schodami”,
„Musisz pojechać na koniec miasta”,
„Czeka cię zwariowana jazda na kolejce górskiej”,
„Będziesz dźwigał zakupy”,
„Masz posprzątać całe mieszkanie”,
„Jutro masz nocną zmianę”,

Inne przykłady

          Już samo usłyszenie tych zdań może uruchomić reakcję stresową, zanim człowiek wykona jakikolwiek ruch.

          12. Stres przed silnymi bodźcami i utratą energii to strach przed ciężką pracą fizyczną, dużym wysiłkiem, kontaktem z lodowatą wodą i zimnym powietrzem. To także informacja o braku jedzenia, utracie ciepłej odzieży, zimnej wodzie w kranie. Stresujący bywa wiejący huragan, ulewny deszcz, śnieżyca i zawierucha. Organizm reaguje nie tylko na to, co jest obecne w danym momencie, , ale także na to, co może się zdarzyć.

          13. Wszystkie te bodźce oddziałują na receptory wzrokowe, słuchowe, węchowe, smakowe, dotykowe oraz na układ ruchu i równowagi. Wygenerowane sygnały biegną do mózgu, a stamtąd – w dół – do rdzenia nadnerczy, który uruchamia produkcję adrenaliny. Jest to reakcja szybka, automatyczna i niezależna od woli człowieka.

         14. W stresie adrenalinowym organizm przechodzi w tryb ochronny – priorytetem staje się dobro i komfort własnego ciała. Intencje i potrzeby innych ludzi schodzą na dalszy plan. Mózg, poprzez wyrzut adrenaliny, troszczy się przede wszystkim o własny organizm.

         15. Biologiczny mechanizm przetrwania ma charakter egoistyczny i posiada własny system wartości. Można to łatwo wyjaśnić na prostym, psychologicznym przykładzie. Starsza pani, szybko zajmuje w autobusie wolny fotel i nie zwraca uwagi na to, kto obok stoi.

          16. Instynkt przetrwania działa nie tylko w sytuacjach ekstremalnych, lecz także w prostych, banalnych zdarzeniach dnia codziennego. Przykładowo, przy wspólnym stole nakładamy sobie więcej na talerz, w samolocie wybieramy miejsce przy oknie, na basenie „rezerwujemy” leżak ręcznikiem, na plaży zabezpieczamy miejsce parawanem, na spacerze nie sprzątamy po psie, bo jest to wygodne, zabieramy komuś szalik, bo nam jest zimno, przechodzimy na skróty przez trawnik, bo tak jest szybciej i łatwiej.

          17. Troszcząc się o własne dobro i własny interes, człowiek w stresie adrenalinowym dąży do stabilizacji, spokoju i relaksu. W tym przypadku stres wywołują czynniki zewnętrzne. Przykładowo ktoś uderza nas mocno w ramie. W tym przypadku jesteśmy ofiarą,

          18. Jednak będąc wypoczętym i zregenerowanych człowiek sam szuka podniet, inspiracji i silnych bodźców, które wypalą jego energię. W tym przypadku stres wywołują czynniki wewnętrzne – jest nim mózg. Przykładowo spragnieni silnych bodźców, sami uderzamy kogoś w ramię. Odgrywamy wówczas rolę agresora.

          19. Powyższe stwierdzenie jest bardzo ważne, ponieważ w pewnych okolicznościach powodem chorób, związanych z przewlekłym działaniem stresu, może być otoczenie człowieka. Natomiast w drugim przypadku powodem chorób może być charakter, osobowość i temperament danego człowieka – czyli mózg. Przykładowo mały Janek jest często bity przez swojego ojca. Następnie w życiu dorosłym sam bije swoje dziecko.

          20. Bodźce średnie, umiarkowane stwarzają lekki pobudzający stres, który pozwala człowiekowi wykonywać proste codzienne czynności.  Natomiast bodźce silne generują silny stres i duże dawki adrenaliny. Te same czynności wykonywane są przy mocniejszym pobudzeniu. Natomiast bodźce bardzo silne, skrajne które zapowiadają groźną sytuację wyzwalają silny strach. W zależności od siły napływającego do mózgu bodźca, organizm spala różne związki energetyczne  Rys. 1

Przykładowo człowiek

• nie płaci za parking ↑, zaraz potem pobudza go myśl, że grozi mu mandat ↑↑, następnie widzi podążającego w jego kierunki groźnego policjanta ↑↑↑,
• przechodzi spokojnie na zielonym świetle↓
• wychodzi na ulicę lekko ubrany ↑, zawiał zimny wiatr ↑↑, zawiał bardzo zimny wiatr ↑↑↑,
• przebiega na czerwonym świetle ↑, widok policjanta wywołuje niepokój ↑↑, policjant ręką każe mu się zatrzymać ↑↑↑,
• wychodzi do samochodu i czuje dziwny zapach↑, nagle czuje silny smród a↑↑, zaraz potem widzi  ogień ↑↑↑,
• kradnie w sklepie drobiazg ↑, widok ochrony jeszcze bardziej eskaluje emocje ↑↑, w pewnym momencie zauważa ochronę podążającą w jego kierunku ↑↑↑,
• prosi, by przy nim nie przeklinać ↓
• staje w bezpiecznej odległości od przepaści ↑, po chwili podchodzi do samej przepaści ↑↑, stawia stopy na samej krawędzi ↑↑↑.
• kobieta przybliża się do przepaści ↑, podchodzi jeszcze bliżej ↑↑, zagląda w dół i widzi olbrzymią przepaść ↑↑↑, oddala się od przepaści w bezpieczny obszar ↓
• starszy pan jedzie spokojnie samochodem ↑, po chwili niebezpiecznie przyspiesza ↑↑, potem się opanowuje i zwalnia ↓

          21. Bodźce średnie, umiarkowane stymulują spalanie glukozy. Bodźce silne stymulują spalania kwasów tłuszczowych. Natomiast bodźce bardzo silne, niemal skrajne stymulują spalanie ciał ketonowych. Przykładowo bodziec bardzo silny, który spala ciała ketonowe, może być krótka, szeptem wypowiedziana informacja – „Masz przenieś do magazynu wszystkie skrzynie” lub „Jesteś debli, niedorozwinięty facet, który nic nie rozumie”

STRES NORADRENALINOWY           

          22. Drugi stres jest całkowitym zaprzeczeniem pierwszego. Jest to strach przed brakiem bodźców w otoczeniu i jednocześnie strach przed uciążliwym nadmiarem energii w organizmie, co powoduje dokuczliwe zniecierpliwienie. Jest to to strach przed pustką, ciszą, nudą, monotonią, bezruchem, unieruchomieniem, bezczynnością, uciążliwym spokojem, uwięzieniem, izolacją, brakiem światła oraz przedłużającą się ciemnością.

          23. W tym drugim stresie organizm produkuje głównie noradrenalinę i trochę adrenaliny. Gdy dominuje produkcja noradrenaliny, mówimy o stresie noradrenalinowym. Gdy dominuje produkcja adrenaliny, mówimy o stresie adrenalinowym. Tak więc o powstaniu danego stresu decydują proporcje między adrenaliną a noradrenaliną. [1] [1A]

NORADRENALINA A POKARM

          24. Człowiek jest istotą bardzo energiczną. W odróżnieniu od innych gatunków, spożywa posiłek trzy razy dziennie i do tego podjada między posiłkami.

          25. Następnie  po strawieniu pokarmu potrzebuje się tej energii pozbyć. Brak bodźców i nuda otoczenia prowadzą do sytuacji, w której organizm nie ma możliwości rozładowania zgromadzonej energii. Stan ten jest szczególnie uciążliwy, gdy ciało jest wypoczęte, najedzone i gdy proces trawienia został zakończony.

          26. W badaniach klinicznych obserwowano podwyższone stężenie noradrenaliny w osoczu po posiłkach węglowodanowych i mieszanych, utrzymujące się przez około 120 minut po spożyciu, co wskazuje na silną aktywację układu noradrenergicznego w stanie poposiłkowym [55] [55A] .

          27. Szczególnym nośnikiem energii jest tutaj glukoza. Stres Noradrenalinowy, któremu towarzyszy wyrzut noradrenaliny zostaje powiększony przez podwyższony poziom glukozy [100] [100A] .

          28.  Oprócz pokarmu kolejnym czynnikiem wpływającym na rodzaj wyzwalanego stresu, jest temperatura otoczenia i pokarmu, Ponieważ nie jest to głównym tematem tego artykułu, zainteresowane osoby odsyłamy do bocznego załącznika info

NORADRENALINA A POCZUCIE NADMIARU ENERGII

          29. Noradrenalina uwalnia się jako sygnał ostrzegawczy, gdy organizmowi grozi nadmiar energii wynikający z braku bodźców, ruchu lub stymulacji. Stres noradrenalinowy informuje i ostrzega, że utrzymująca się pustka, izolacja lub uciążliwy spokój mogą doprowadzić do niebezpiecznego nagromadzenia energii.

          30. W rezultacie człowiek odczuwa narastające zniecierpliwienie, wewnętrzny niepokój i subiektywne „rozpieranie energii”. Pojawia się niepokój, zniecierpliwienie, przymus działania: potrzeba ruchu, kontaktu, zajęcia się czymś lub poszukiwania bodźców.

          31. Bodziec noradrenalinowy to taki bodziec, który blokuje możliwość rozładowania energii. Może nim stać się niemal każdy element i przedmiot otoczenia, jeśli prowadzi do unieruchomienia, izolacji lub pozbawienia stymulacji. Przykładowo, może to być pułapka, która kogoś uwięziła, zepsuta lampa pogrążająca pokój w ciemności, zamknięte drzwi, opuszczona barierka jako zakaz wejścia, albo trener, który odsuwa nas od grupy i każe „usiąść z boku”.

         32. Słowa i komunikaty, które zapowiadają stres noradrenalinowy, to

– Nie obejrzysz filmu
– Masz zakaz wychodzenia z domu
– Miałem kupić ci piłkę, ale się rozmyśliłem
– Stań na końcu kolejki
– Idziesz do izolatki
– Idziesz dziecko do kąta, stań twarzą do ściany
– Nie korzystaj z windy, ona staje między piętrami
– Na autostradzie, którą chcesz jechać jest korek
– Pozwól, że założę ci kajdanki

          33. Symbolami tego stresu są: izolatka, pusta cela, puste mieszkanie, opuszczony dom, głęboki dół, ciemny tunel, grobowa cisza, bezkresna pustynia, oceaniczna pustka, czarna kosmiczna otchłań, ciemna jaskinia.
          34. Ten rodzaj stresu, w którym często pojawia się motyw ciemności i pustki, umownie będziemy oznaczać kolorem czarnym.

         35  Wszystkie zjawiska i obiekty, które powodują uwalnianie noradrenaliny i które doprowadzają organizm do izolacji, nudy i dokuczliwej monotonii, zostały wyszczególnione na niniejszym diagramie. 

NORADRENALINA A STRES SPOŁECZNY.

          36. Zgodnie z Teorią Dwóch Stresów noradrenalina uwalnia się wtedy, gdy pojawia się strach przed nicością i bezczynnością. Jest to lęk przed nudą, pustką, brakiem zajęcia i brakiem bodźców. Stres Noradrenalinowy w relacjach międzyludzkich i społecznych przybiera postać strachu przed samotnością, odrzuceniem, wykluczeniem, zerwaniem relacji, separacją, a w skrajnych sytuacjach także przed utratą bliskiej osoby lub dziecka

          37. Szczególnie silne uwalnianie noradrenaliny obserwuje się w stresie społecznym i partnerskim. Pojawia się ono wtedy, gdy człowiek zaczyna intensywnie dbać o swój wizerunek, reputację i akceptację ze strony innych. Zabieganie o uwagę, aprobatę i obecność drugiego człowieka jest biologiczną próbą ochrony przed izolacją, pustką i brakiem bodźców.

          38. Słowa i komunikaty, które zapowiadają stres noradrenalinowy, to przede wszystkim zapowiedź odcięcia od grupy społecznej. Przykładowo:

•         Nie dostałeś zaproszenia na spotkanie
•         Zostałeś wyrzucony z grupy
•         Nie dostałeś się do szkoły
•         Nie zaproszono ciebie na wigilię
•         Nie chcę z tobą rozmawiać
•         Kaśka się na ciebie obraziła
•         Na sylwestra będziesz siedział w domu

          39. Związek stresu społecznego z uwalnianiem noradrenaliny potwierdzają to liczne naukowe badania pokazujące, że stres społeczny bezpośrednio wpływa na aktywność układu noradrenergicznego w mózgu. . [200] [200A]   [201] [201A]   [202] [202A]

            40. Aktywacja układu noradrenergicznego w odpowiedzi na stres została potwierdzona w badaniach z udziałem ludzi, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji stresu psychospołecznego.  [404] [404A] [405] [405A]   [406] [406A] [407] [407A]

          41. Do lęku przed niedoborem bodźców społecznych prowadzi lekceważenie ze strony innych ludzi, przejawiające się obojętnością, brakiem zainteresowania oraz niechęcią do podjęcia rozmowy.

          42. Objawia się ono również brakiem uśmiechu i kontaktu wzrokowego, zamkniętą lub odwróconą postawą ciała, milczeniem, nieodbieraniem połączeń telefonicznych, brakiem wiadomości, a także brakiem reakcji społecznej, nieobecnością publiczności, w tym brakiem potwierdzenia w postaci „polubień”.

          43. W sytuacjach stresu adrenalinowego organizm spala przede wszystkim tłuszcz. Natomiast w sytuacjach stresu noradrenalinowego, organizm spala przede wszystkim glukozę. Następuje to w procesie glikolizy. Końcowym związkiem tego procesu jest mleczan. [429] [429A]  Zależność pomiędzy stresem społecznym a uwalnianiem mleczanu została potwierdzona w badaniach naukowych [340] [340A] [341] [341A]

STRES SAMOTNOŚCI A WYJĄTKI.

         44. Nie dla każdego człowieka samotność jest źródłem cierpienia. Istnieją osoby, którym cisza, spokój i ograniczona liczba bodźców dają poczucie komfortu. Wszystko zależy od psychiki oraz indywidualnej wrażliwości na bodźce. Dlatego, używając określenia stres przed pustką i samotnością, będziemy mieli na myśli wyłącznie te osoby, dla których brak kontaktu z innymi ludźmi, cisza i izolacja są rzeczywistym źródłem napięcia i bólu.

          NORADRENALINA A BODŹCE CIĄGŁE

          45. Paradoksalnie, informacja „nic się nie dzieje” może być dla człowieka silnie stresująca. Słowo „NIC” dobrze symbolizuje pozioma linia ciągła na monitorze elektrokardiografu (EKG). Taka linia oznacza brak życia – pustkę, nicość, koniec życia. W tym sensie linia ciągła sama w sobie staje się bodźcem stresowym.

          46. Im dłużej trwa linia ciągła, tym silniejszy jest odbierany stres. Działanie tego rodzaju bodźca można zauważyć – a właściwie usłyszeć – w romantycznych, smutnych utworach muzycznych oraz w filmach.

          47. Charakterystyczną cechą takich utworów jest długi, ciągnący się dźwięk, który symbolizuje brak bodźców, odejście, utratę i oddalenie. FILM.

          48. Ludzki mózg i układ nerwowy potrafią reagować nie tylko na bodźce krótkie i nagłe, ale także na bodźce bardzo długie i monotonne – takie jak wycie syreny, przeciągłe dźwięki skrzypiec, organów czy fletu. To właśnie ich długość i niezmienność nadają im stresujący charakter.

          49. Do odbierania sygnałów i bodźców długich służą tzw. receptory toniczne, które wytwarzają elektryczny potencjał czynnościowy przez cały czas trwania bodźca [430] [430A]

          50.  Zarejestrowane i zapamiętane bodźce długie to następujące informacje „Mój telefon cały czas pokazuje brak SMSsów”, „,Jego pokój ciągle jest pusty”,  , Ona ciągle jest z innym facetem” , Ona  ciągle patrzy mi w oczy”, Ona ciągle trzyma mnie za rękę”

    BODŹCE WIBRUJĄCE I MUSUJĄCE

          51. Noradrenalina wyzwala się także pod wpływem bodźców wibrujących

NORADRENALINA – BRAK ROZRYWEK

          60. Noradrenalina wyzwala się gdy rozpiera nas energia, jesteśmy unieruchomieni a w zasięgu wzroku widzimy lub wyobrażamy sobie przedmioty, rzeczy lub osoby, które mogą nam dostarczyć rozrywki i stymulacji bodźcowej. Przykładowo stresujące informacje to:

•        Masz zakaz chodzenia do klubu
•        Nie włączaj telewizora
•        Zostaw tą konsolę
•        Miałem kupić tobie piłkę, ale zmieniłem zdanie
•        Nie wiem gdzie jest twoja gazeta
•        Nie było już biletów do kina
•        Popsuł się rower
•        Park krajobrazowy został zamknięty
•        Ochrona nie wpuszcza już na imprezę
•        Nie wolno wejść na wierzę widokową

           61. Dla człowieka brak bodźców bywa tak samo bolesny jak bodźce zbyt silne. Ciemność rani podobnie jak oślepiające światło. Długa, upiorna cisza jest równie uciążliwa jak uliczny jazgot. Wzburzone, szalejące morze męczy tak samo jak bezkresny, nieruchomy, płaski ocean.

    NORADRENALINA A UNIERUCHOMIENIE

          62. Między stresem adrenalinowym a noradrenalinowym istnieje istotna różnica. Stres adrenalinowy powstaje głównie w odpowiedzi na działające bodźce. Stres noradrenalinowy pojawia się natomiast nie tylko z powodu bodźców, lecz także  z powodu unieruchomienia organizmu i braku możliwości pozbycia się energii.

          63. Gdy organizm pozostaje w bezruchu, nic nie robi, odpoczywa lub jest zmuszony do bierności, noradrenalina zaczyna narastać samoczynnie. Po pewnym czasie jej nadmiar prowadzi do zniecierpliwienia, napięcia oraz narastającej potrzeby ruchu, działania lub zmiany sytuacji. To dlatego każdy nieruchomy i bezczynny odpoczynek, w którymś momencie przestaje sprawiać człowiekowi przyjemność i pojawia się wewnętrzny przymus. powstania i poruszania się.

           64. W badaniach na zwierzętach wykazano, że samo unieruchomienie ciała, nawet bez nasilonych bodźców zewnętrznych, prowadzi do istotnego wzrostu uwalniania noradrenaliny[402] [402A]  [403] [403A]  

NORADRENALINA A SENNOŚĆ

          65. Przebywanie w spokojnym, monotonnym otoczeniu, w którym występuje niewiele bodźców, może prowadzić do ospałości, senności, znużenia, obniżenia nastroju, a przy długim trwaniu – do wyraźnego spadku aktywności mózgu. Nuda często powoduje senność i skłania do snu. Tego rodzaju stanów doświadczają między innymi osoby żyjące w długotrwałej samotności.

          66. Jednak informacja, że taki stan ciszy, pustki i monotonii ma się powtórzyć, przestaje być neutralna. Staje się silnym bodźcem stresowym. To właśnie zapowiedź dalszego braku bodźców, a nie sama cisza, uruchamia stres noradrenalinowy.

NORADRENALINA – OBSZAR BROKA

          80. W zakres stresu społecznego wchodzi również potrzeba rozmowy i „wygadania się” przed drugim człowiekiem. Jest to potrzeba na tyle silna, że jest genetycznie zaprogramowaną funkcją mózgu. Ujawnia się już we wczesnym dzieciństwie, gdy człowiek nie potrafi jeszcze mówić, a już zaczyna „gaworzyć”. FILM

          81. Brak możliwości wygadania się, przymusowe milczenie oraz odebranie prawa do zabrania głosu są dla człowieka realnym cierpieniem, które generuje stres noradrenalinowy. Można przypuszczać, że  tego rodzaju  funkcję rejestruje w mózgu obszar Broki. info

       NORADRENALINA A WIARA W BOGA

          82. Naturalną reakcją człowieka jest lęk przed śmiercią, który wpływa na wydzielanie neuroprzekaźników. Strach przed śmiercią może wyzwalać zarówno adrenalinę, jak i noradrenalinę.

          82A. Noradrenalina wyzwala się, gdy czujemy strach przed pustką, nicością i brakiem istnienia po śmierci. Informacja, że po śmierci przestaniemy istnieć, przestaniemy oglądać życie na ziemi, jest dla człowieka olbrzymim stresem i wzbudza przerażenie.

          83. Z tego powodu, niektórzy ludzie, nie chodzą na pogrzeby. Widok głębokiego, czarnego dołu, do którego spuszcza się trumnę a następnie zasypuje się ziemią – jest po prostu przerażający.

          84. Natomiast adrenalina wyzwala się, gdy czujemy strach przed bólem podczas umierania. Człowiek najbardziej boi się rozstrzelania, obcięcia głowy, powieszenia, spalenia na stosie, bolesnego upadku z wysokości , śmierci na krześle elektrycznym, czy śmierci pod kołami pociągu.

          85. Noradrenalina wyzwala się, gdy popełniamy grzech, łamiemy moralne zasady, odczuwamy wyrzuty sumienia i czujemy strach przed odrzuceniem przez Pana Boga. Adrenalina wyzwala się, gdy czujemy strach przed wtrąceniem do ognistego piekła.

            BŁĘDY PRZY OPISYWANIU STRESU

          86. Oba stresy są wobec siebie antagonistami. Działanie jednego stresu hamuje działanie drugiego.  Człowiek nie może jednocześnie odczuwać lęku przed nadmiarem bodźców i jednocześnie niedoborem bodźców.  Mimo to, często dochodzi do pomyłek. Te same słowa, typu strach, lęk, stresor, wściekłość, agresja, bywają używane w odniesieniu do każdego ze stresu. Rys. 2

          87. Problem pomyłek najlepiej zrozumieć na prostym przykładzie, który pokazuje, że pojęcie strachu i lęku może pojawiać się na dwóch przeciwstawnych biegunach. Człowiek używając słowo „boję się” może opisywać dwa zupełnie inne zjawiska. Podajmy wymowny przykład.

          Mówi ojciec do syna:

– Podejdź do tej ładnej dziewczyny i zagadaj ją.
– Nie ma mowy. Boję się.
– Nie bój się. Przecież ona ci nic nie zrobi.

Syna odpowiada:  – I tego się właśnie boję. (stres noradrenalinowy)
– No to najpierw podejdź do jej brata.
– Też się boję. On jest nerwowy. Jeszcze mi coś zrobi. (stres adrenalinowy)

          88. Zrozumienie tego mechanizmu ma kluczowe znaczenie dla nauki. W badaniach nad stresem bardzo często używa się jednego pojęcia „stres”, bez doprecyzowania, z jakim rodzajem stresu mamy do czynienia. W konsekwencji wyniki badań naukowych bywają rozbieżne, trudne do porównania, a niekiedy wzajemnie sprzeczne.

DWA RODZAJE SAMOTNOŚCI

          89. Teoria Dwóch Stresów porządkuje ten pojęciowy chaos. Stanowi podstawę do dalszych badań i projektowania eksperymentów.  Przykładem powstawania rozbieżnych wyników są eksperymenty, w których badanym parametrem jest samotność. Ponieważ mamy dwa rodzaje stresu, tym samym mamy dwa rodzaje samotności i dwa rodzaje depresji.

          91. W stanie stresu noradrenalinowego druga osoba może być postrzegana jako ktoś, kto jest w stanie przełamać stres wynikający z niedoboru bodźców.

          92. Na przykład może często odwiedzać samotnika w domu. Swoją obecnością, rozmową i działaniami może wyrwać go z izolacji.  Znika wówczas nuda i monotonia, a mózg samotnika zaczyna wydzielać dopaminę.

          93. Jeśli osoba niosąca wsparcie jest dodatkowo wizualnie atrakcyjna, mózg samotnika może również zwiększyć wydzielanie testosteronu. Dotyczy to zarówno mężczyzn jak i kobiet

           94. Samotność w stresie adrenalinowym wygląda inaczej. Drugi człowiek postrzegany jest jako obrońca, pomocnik, wolontariusz, wyzwoliciel — ktoś, kto może wesprzeć w trudnej lub niebezpiecznej sytuacji.

          95. Może pomóc na wiele sposobów: naprawić rozpadający się dom, zapewnić jedzenie, dać ubranie, udzielić pomocy finansowej lub ochrony przed wrogami. Dzięki takiemu wsparciu samotnik przestaje odczuwać strach.

          96. Dzięki wsparciu organizm przestaje wydzielać adrenalinę i kortyzol, a zamiast tego uwalnia serotoninę. Samotnik czuje się wtedy szczęśliwy i bezpieczny. Bez takiej pomocy adrenalina i kortyzol wciąż są wydzielane, a samotnik odczuwa osamotnienie i opuszczenie.

          97. Podobnie czują się zwierzęta, które zostały opuszczone przez stado. Włócząc się same po niepewnym terenie, odczuwają strach przed drapieżnikami, co wpływa na pogorszenie ich stanu zdrowia.

          98. Jeśli osoba niosąca wsparcie jest atrakcyjna wizualnie, silna, dobrze zbudowana i wysoka, a do tego imponuje uzbrojeniem i pewnością siebie, może u kobiet zwiększyć wydzielanie serotoniny i estrogenów. Efekt ten potęguje poczucie bezpieczeństwa, komfortu, a czasem także podniecenia.

DWA RODZAJE DEPRESJI

          99.Długotrwałe przebywanie w stresie noradrenalinowym może prowadzić do depresji, zwłaszcza u osób, które cierpią z powodu braku bodźców, uciążliwej nudy i monotonii

          100. Długotrwałe przebywanie w stresie adrenalinowym może prowadzić do depresji, zwłaszcza u osób, które cierpią z powodu nadmiaru bodźców, fizycznego zmęczenia, przepracowania i  fizycznego bólu. Brak wparcia ze strony innych ludzi prowadzi wyzwala w nich depresję.

DWA RODZAJE SZCZĘŚCIA

          101. Według teorii dwóch stresów, gdy człowiek wychodzi ze stresu adrenalinowego, uzyskuje poczucie spokoju, relaksu, odprężenia i bezpieczeństwa, wówczas wydziela się serotonina. Umownie oznaczymy ją kolorem  niebieskim.

          101A. Serotonina jest hormonem, który uwalnia się, gdy człowiek pokonuje wroga, osiąga zwycięstwo i stabilizację. Uwolniona serotonina daje uczucie szczęścia, błogości, dobrostanu, sytości i panowania nad otoczeniem. Jest to także wyciszenie i ukojenie.

          102. Natomiast gdy człowiek wychodzi ze stresu noradrenalinowego, uwalnia się z monotonii, dokuczliwej ciszy i braku bodźców – wydziela się dopamina. Umownie oznaczymy tą radosną emocję kolorem różowym.  Wszystkie cztery rodzaje emocji powstają podczas stresu lub silnego pobudzenia. Zaangażowany jest w to układ stresowy – współczulny.

PRZECIWWAGA DLA DWÓCH STRESÓW

          103. Przeciwwagą dla układu współczulnego (stresującego) jest układ przywspółczulny, który odpowiada za odpoczynek, relaks, sen i wyciszenie. W układzie tym organizm zajmuje się podtrzymywaniem podstawowych funkcji organizmu oraz przeprowadza wszelkiego rodzaju działania naprawcze i regeneracyjne. Umownie oznaczymy kolorem białym. 

          104. Kolor biały symbolizuje spokój i odpoczynek. Jest znakiem ukojenia i odpoczynku po wojnie lub po ciężkim życiu, które zakończyło się upragnionym odpoczynkiem – czyli śmiercią. Dlatego właśnie biel pojawia się w szatach księży, aniołów i misjonarzy. Na białe szaty układa się zmarłą osobę, Nie bez powodu, białą flagę wykorzystują żołnierze, którzy pragną wyrazić chęć pokojowego, uczciwego poddania się.

          105. Na obrazach pokazuje się białe obłoki, białego baranka, białego gołębia i konia Na biało organizuje się całe wesele, włącznie z białymi kwiatami i limuzyną.  To także kolor czystości i sterylności, co daje człowiekowi poczucie bezpieczeństwa w walce z brudem i robactwem. Koloru białego jest obrus, rękawiczki, bielizna, pościel, chusteczki, ręczniki, zastawa stołowa, fartuchy personelu medycznego i fartuchy osób przygotowujących posiłki.

          106. Ponieważ kolor biały jest niewidoczny na białym tle monitora, doraźnie będziemy oznaczali go kolorem szarym. Układ przywspółczulny wyhamowuje i ściąga w dół cały układ stresowy współczulny. Hamuje aktywność osi współczulnej oraz obniża uwalnianie noradrenaliny, dopaminy, adrenaliny i serotoniny Obrazuje to niniejszy schemat. Rys. 4

          107. Układ przywspółczulny reprezentowany jest przez muzykę bardzo cichą, wolną, relaksacyjną i medytacyjną. Muzyka zawiera dużą ilość dźwięków długich, mocno rozciągniętych w czasie, nakładających się na siebie, tak, aby nie było słyszalnych przerw.  FILM

DWA RODZAJE MIŁOŚC

          111. Układ PRZYwspółczulny wytwarza uczucie relaksu, odprężenia, senności podczas miłosnego zbliżenia, Reprezentowany jest przez oksytocynę i dwa hormony płciowe testosteron i estrogen.

          112. Rywalizacja układu współczulnego i PRZYwspółczulnego przypomina przeciąganie liny przez rywalizujące drużyny. Cztery u góry i jedna na dole. Pod wpływem tych napięć, tworzy się tzw. napięcie seksualne, które ma krzątał trójkąta. Osobny jest trójkąt napięciowy dla Noradrenaliny i dopaminy (kolor różowy) a osobny dla Adrenaliny i serotoniny (kolor niebieski) Rys.

          113. Podczas tworzenia napięcia seksualnego, całkowicie odmiennie wygląda współpraca układu Przywspółczulnego z Adrenaliną a inaczej z Noradrenaliną. Uwolniona pod wpływem stresu Noradrenalina napływa do męskiego narządu płciowego i kobiecej łechtaczki i uwrażliwia te narządy na dotyk. Do współpracy dołącza dopamina i testosteron. Natomiast uwolniona pod wpływem stresu Adrenalina uwrażliwia na dotyk kobiecą pochwę. Do współpracy dołącza serotonina i estrogen.

          114. Te dwa trójkątne mechanizmy kreują całkowicie odmienne zachowania i upodobania seksualne między mężczyzną a kobietą. O upodobaniach tych, można powiedzieć dużo ciekawych rzeczy. Ponieważ temat ten, nie pasuje do obecnego artykułu, potraktujmy go jako ciekawostkę a zainteresowane osoby odsyłamy do osobnego  podrozdziału.

DWA RODZAJE RUCHU

          115. W ramach stresu adrenalinowego i noradrenalinowego funkcjonują dwa odmienne systemy kontroli ruchu.

          115A. Ruchy automatyczne, wcześniej wyuczone i opanowane na pamięć, które nie wymagają myślenia, są charakterystyczne dla stresu adrenalinowego. Przykładowo automatyczne żonglowanie piłeczkami. Dominującą rolę odgrywa tu układ piramidowy, a także struktury podkorowe odpowiedzialne za wykonywanie gotowych sekwencji ruchowych. Mózg nie „zastanawia się”, lecz odtwarza wcześniej opanowany wzorzec

          116. Z kolei ruchy celujące, precyzyjne i wymagające bieżącej korekty należą do stresu noradrenalinowego, Ruchy te wymagają myślenia i zastanawiania się. Wykonywaniem tych ruchów zajmuje się układ pozapiramidowy. 

          117. Temat sposobu wykonywania ruchów, jest bardzo obszerny, ale i ciekawy, ponieważ pokazuje jak u człowieka działa pierwszy i drugi ośrodek ruchu, gdzie ten ostatni pełni rolę ” autopilota”. Zainteresowane osoby odsyłamy do krótkiego podrozdziału.

DWA RODZAJE TEMPERAMENTU

          140.  Każdy człowiek jest inny, ma indywidualną wrażliwość na bodźce. Różnice te powodują ukształtowanie się dwóch przeciwstawnych charakterów: introwertyka i ekstrawertyka.

          142. Osoby o cechach introwertycznych częściej funkcjonują w stanie stresu adrenalinowego – są bardziej wrażliwe na nadmiar bodźców, bardziej intensywnie je odbierają, mają mocniej wyczulone zmysły, szybciej odczuwają ból. To z kolei powoduje, że szybciej ulegają przeciążeniu i szybciej się męczą. W reakcji obronnej organizmu, częściej się wycofują, dążąc do spokoju, wyciszenia i odpoczynku czyli szukają możliwości odzyskania zasobów energetycznych.

          143. Natomiast osoby o cechach ekstrawertycznych częściej funkcjonują w stanie stresu noradrenalinowego – są bardziej wrażliwe na niedobór bodźców, gorzej tolerują ciszę, monotonię i bezczynność, a ich organizm częściej domaga się aktywności, ruchu i kontaktów społecznych. Częściej poszukują stymulacji bodźcowej i możliwości pozbycia się swoich zasobów energetycznych.

          144. Zagadnienie to zostało bardziej szczegółowo omówione w osobnym artykułe.

BODŹCE ZEWNĘTRZNE I WEWNĘTRZNE

          150. W ciągu dnia, w każdym momencie napływają do mózgu człowieka różne bodźce –  w tym bodźce Noradrenalinowe (np. obrażony kolega mówi Żegnam!). W tym przypadku sytuację stresową wywołują czynniki zewnętrzne.

          151. Zdarzają się jednak sytuacje, w których panuje niedobór bodźców w otoczeniu. W takich sytuacjach mózg człowieka pomaga sobie wykorzystując pamięć, generując w swoich strukturach bodźce pamięciowe. Przykładowo wspomina przyjaciela, który nie zaprosił go na wycieczkę, wspomina kolegę, który zmarł dwa lata temu lub przyjaciółkę, która zerwała z nim znajomość.

          152. W tym przypadku stres noradrenalinowy wywołują bodźce wewnętrzne utrwalone w pamięci. Podobny mechanizm istnieje w przypadku odtwarzania bodźców adrenalinowych.

          153. Innym mechanizmem regulacyjnym są tzw. bodźce prowokacyjne. Osoby, które chcąc kogoś ukarać lub psychicznie zranić, zrywają kontakt lub przestają się odzywać.  Jest to wewnętrza potrzeba wydzielenia w organizmie noradrenaliny. Mechanizm taki najczęściej aktywuje się w chwilach dokuczliwej nudy, izolacji i monotonii.

DWUKIERUNKOWA SEGREGACJA BODŹCÓW.

          169. W niniejszym fragmencie publikacji przedstawimy hipotetyczny mechanizm działania emocjonalnego zegara mózgu. Natomiast w części końcowej zaprezentujemy wybrane dowody naukowe, które potwierdzają zasadność tej hipotezy.

          170. Wszystkie bodźce, które zanim spowodują wyrzut Noradrenaliny bądź Adrenaliny rejestrowane są przez półkule mózgowe. Informacja, która wyhamowuje stres z jednej półkuli jest zapisywana w przeciwległej półkuli.  Podział ról w zakresie segregacji sygnałów bodźcowych jest następujący:

          171. Stres Noradrenalinowy, czyli stres przed brakiem bodźców w otoczeniu, jest generowany za sprawą tzw. bodźców oddalenia i zmniejszenia. Przykładowo Czemu on odwraca się ode mnie? On się oddala, Dlaczego on wyprasza mnie ze swojego mieszkania? Bodźce te (sygnały, impulsy) rejestruje lewa półkula mózgowa w części czołowej. Rys.1.

          172. Natomiast pobudzenie dopaminowe, które wyprowadza organizm ze stresu noradrenalinowego, powstaje za sprawą tzw. bodźców przybliżenia i zwiększenia. Przykładowo Jak miło, że on na mnie patrzy? Jak miło, że on powraca, Jak miło mi, że on wpuszcza mnie do swojego mieszkania”. Bodźce te rejestruje prawa półkula mózgowa w części czołowej.  Rys. 2.

          173. Gdy ilość sygnałów zbliżenia i powiększenia staje się zbyt duża lub działa zbyt intensywnie lub zbyt długo, dopaminowe pobudzenie przechodzi w stres adrenalinowy. Ten rodzaj stresu rejestrowany jest w środkowej części mózgu, w prawym płacie skroniowym. Przykładowo: „Dlaczego on się tak na mnie gapi?” „Boję się, on powraca i za bardzo się do mnie zbliża”, „Boję się, on wciąga mnie do swojego mieszkania” Rys. 3.

          174. Hamulcem dla tego rodzaju „adrenalinowych” informacji, są informacje uspakajające, relaksujące o charakterze serotonicznym. Rejestracja ich odbywa się w środkowej części mózgu, w lewym płacie skroniowym. Przykładowo: „Jak dobrze, że on przestał się na mnie gapić” „Jak miło, że on się ode mnie oddala”, „Jak dobrze, że mogę opuścić jego mieszkanie” Rys. 4.

          175. Wszystkie cztery emocji układają się w kształcie zegara. tzw. emocjonalny zegar mózgu.   Na obszarze zegara, praktycznie każdy bodziec może być odczytany na cztery sposoby. Przykłady: Rys. 6. Przykłady bardziej rozbudowane: Rys. 7.

           176. Warto zwrócić uwagę, że lewa półkula rejestruje wszystkie bodźce oddalenia i zmniejszenia, które wyzwalają spokój lub uciążliwy spokój. Natomiast prawa półkula rejestruje wszystkie bodźce zbliżenia i powiększenia, które wywołują umiarkowane, przyjemne pobudzenie lub bardzo silne, bolesne pobudzenie. Rys. 8.

           177. To nie jedyny podział. Patrząc na ten Rys 9. widzimy, że płaty czołowe obejmują funkcje moralno-społeczne i partnerskie, natomiast część środkowa mózgu, związana jest z emocjami, takimi jak strach, poczucie zagrożenia, własne bezpieczeństwo, troska o własny organizm.  Część dolna (pod ramkami) zajmuje się rozpoznawaniem i kojarzeniem napływających bodźców.

            178. Segregacja bodźców odbywa się na podstawie siły i rodzaju impulsów nerwowych napływających do mózgu. Przypomina liczydło, które zlicza sygnały z prawej i lewej półkuli, aby potem zadecydować, w jakim stresie ma działać mózg i jaką ma podjąć decyzję. Zliczanie impulsów odbywa się masowo i może dotyczyć kilku zjawisk jednocześnie obserwowanych. Hipotetyczny przykład.

           179. Dowody, które potwierdzają niniejszą hipotezę, dotyczącą segregacji bodźców w układzie zegara, zostały zebrane w tym podrozdziale.

DLACZEGO MÓZG WYBUCHA ŚMIECHEM?

          200,  Ponieważ niniejszy temat, nie pasuje do obecnego artykułu, potraktujmy go jako ciekawostkę i przenosimy go podrozdziału.

BRAK RÓWNOWAGI EMOCJONALNEJ SKUTKUJE CHOROBAMI. 

  210. xxx 

DWUKIERUNKOWY METABOLIZM 

         231. System wyrzutu Adrenaliny i Noradrenaliny stoi na straży równowagi energetycznej organizmu. System ostrzega organizm przed zbyt dużą utratą energii lub zbyt dużym nagromadzeniem się energii. Czyli ostrzega organizm, przed brakiem bodźców w otoczeniu, lub przed bodźcami zbyt silnymi.

          232. Niniejszy system ostrzegawczy jest reakcją myślową i obronną organizmu. Zanim cokolwiek się wydarzy, organizm dostaje ostrzeżenie w postaci stresującej myśli.

          233. Każde działanie, zachowanie, wypowiedziane słowa mają na celu unikanie zbyt silnego stresu i wybranie jak najbardziej korzystnego działania.

          234. Poniżej przedstawiony  schemat osi współczulnej, który pomaga  zrozumieć  przeciwstawny mechanizm działania Adrenaliny i Noradrenaliny.

          235. Według T2S w silnym stresie współczulnym stosunek procentowy między tymi dwoma neuroprzekaźnikami decyduje o podejmowanych przez mózg decyzji i o wyborze procesu metabolicznego, który będzie w walce ze stresem dawał energię.

          236. Oś współczulna dochodzi do głosu w silnym stresie gdy układ Przywspółczulny (insulina) jest wyciszony i przytłumiony. Mózg dokonuje wyboru działań na podstawie napływających bodźców  z otoczenia (bodźce zewnętrzne) lub bodźców napływające z samego mózgu (bodźce wewnętrzne – pamięć i poglądy)

           237.  Wielkość i siła bodźca (żółta gwiazda) wpływa na decyzję mózgu co odbywa się błyskawicznie

          238. Dominacja adrenalinowego stresu przesuwa oś współczulną w kierunku spalania energii  na prawo.  Uruchamiają się cykle metaboliczne takie jak oksydacja kwasów tłuszczowych lub ketogeneza.

         239. Noradrenalina odwrotnie, całość przesuwa na lewo. Do głosu dochodzą dwie glikolizy (tlenowa i mocniejsza beztlenowa) lub łańcuch oddechowy Rys. 3A

          240. W procesie myślenia i podejmowania decyzji liczą się z sumowane bodźce. Bodźce umiarkowane bardziej stymulują spalanie glukozy, bodźce silne te którą grożą utratą energii, zmęczeniem,  bólem. głodem i zimnem bardziej stymulują spalanie kwasów tłuszczowych

         241. Podsumowując: Przy wysokim poziomie Adrenaliny i niskim poziomie Noradrenaliny, silna Adrenalina przesuwa oś współczulną na prawo i uruchamia spalanie tłuszczy. Rys. 3G  

         242. Natomiast przy wysokim poziomie Noradrenaliny i niskim poziomie Adrenaliny, silna Noradrenalina przesuwa całą  oś współczuła na lewo i uruchamia się spalanie glukozy. Rys. 3B  .

          243.  W procesie przesuwania platformy współczulnej nie musi być zachowana kolejność. Zdarzają się sytuacje, że pod wpływem silnego, gwałtownego stresu, następuje gwałtowne szarpnięcie platformy współczulnej mocno na prawo lub mocno na lewo, co doprowadza do pominięcia  wózka pośredniego.  Podobnie jest w samochodzie gdzie kierowca może przełożyć bieg trzeci na bieg piąty. Psych.

           DOPAMINA JAKO DOPALACZ ADRENALINY

          244. Wydzielająca się dopamina jest aktywnie zaangażowana w procesy energetyczne organizmu. Nie stanowi ona samodzielnego źródła energii, lecz działa jako szczególny dopalacz, który wzmacnia i przyspiesza działanie adrenaliny, popychając platformę metaboliczną w prawo, w kierunku intensywniejszego spalania energii Rys. 3F

          245. W zależności od siły i dynamiki bodźca, dopamina działa w dwóch trybach:

• słabszym – związanym z aktywacją receptorów D1,

• mocniejszym – związanym z aktywacją receptorów D2.  [370] [370A]   [371] [371A]

          246. Można to porównać do dwóch biegów w skrzyni biegów, które pozwalają organizmowi płynnie regulować poziom pobudzenia energetycznego. Mechanizm ten zostanie szczegółowo omówiony w dalszej części artykułu.

          247. Dopamina działa jak energetyczny dopalacz silnikowy. Wspiera trzy „silniki adrenalinowe”, które codziennie, mozolnie i wytrwale wykonują proste, często nużące czynności jak: pójście do sklepu, sprzątanie, mycie się, ubieranie czy przygotowywanie posiłku, przemieszczanie się po mieście, spacerowanie po parku, spokojne prowadzenie samochodu.

          248. Dopamina działa jednak inaczej niż adrenalina. Jako radosny dopalacz popycha, przyspiesza i ułatwia pracę, dając organizmowi poczucie przyjemności, sensu oraz większej energii do działania. Psych.

          249. Aby zrozumieć rolę dopaminy, trzeba wiedzieć, że nie jest ona samodzielnym źródłem energii. Dopamina nie wytwarza energii, lecz wzmacnia i przyspiesza działanie adrenaliny, która znacznie częściej i dłużej napędza codzienne funkcjonowanie organizmu.  więcej

BRAK DOPAMINY USZKADZA METABOLIZM

          250. Dopamina w dwóch cyklach wpiera działania adrenaliny Średnie dawki dopaminy wspierają spalanie glukozy, natomiast duże dawki dopaminy wspierają produkcje glukagonu. Jest to ten sam hormon, który wydziela się razem z Adrenaliną i wspomaga spalanie tłuszczy.

          251. Brak lub niedobór  dopaminowego „dopalacza” sprawia, że cukier jest spalany w ograniczonych ilościach. Sprzyja to rozwojowi cukrzycy typu II. Natomiast ograniczone spalanie tłuszczu przyczynia się do otyłości. Info (Warunkiem tego jest nadmiar noradrenaliny do dopaminy oraz nadmiar serotoniny w stosunku do dopaminy o czym powiemy w dalszej części artykułu)

          252. Jest naukowo udowodnione, że osoby samotne i chore na cukrzycę typu II oprócz nadmiaru „stresującej” Noradrenaliny mają niedobór dopaminy. Potwierdzają to liczne naukowe badania, w których agonistami dopaminy leczono niniejszą chorobę:
[561] [561A]   [562] [562A]   [563] [563A]    [564] [564A]    [565] [565A]

        253. Dwuczłonowy mechanizm powstawania cukrzycy typu II ilustruje załączony schemat.  Rys. 3D Przewlekła dominacja stresu noradrenalinowego, połączona z niedoborem dopaminy, przesuwa oś metabolizmu w lewo, w kierunku zahamowania glikolizy. W tym momencie warto zauważyć, że w chorobie Parkinsona brak noradrenalinowej dominacji sprawia, że obwodowe mechanizmy spalania glukozy pozostają względnie zachowane.

          254. W cukrzycy typu II silny stres noradrenalinowy jest dodatkowo pogłębiony przez  brak dopaminy. Rys. 3D  . Dopamina która uwalnia się w pewnych okolicznościach o których zaraz powiemy wspomaga Adrenalinę w procesie spalania związków energetycznych kierując platformę metaboliczną na prawo Rys. 3D

          254A. Nadmiar stresu noradrenalinowego powoduje w cukrzycy typu II brak przesuwania osi metabolicznej w lewo co powoduje  1. upośledzenie spalania glukozy 2. upośledza spalanie tłuszczy (otyłość) 3. brak ciał ketonowych 4. Nadmiar wyprodukowanej insuliny, co wynika z faktu, że niskie dawki noradrenaliny stymulują uwalnianie insuliny.

          254B. Powodem tej choroby może być także brak ruchu oraz mała masa mięśniowa, która u zdrowych wysportowanych osób jest magazynem dla glikogenu.

          254C. Ostatnim powodem cukrzycy typu II może być zbyt słabe hamowanie stresu Noradrenalinowego stresem Adrenalinowym. Z kolei słaby stres adrenalinowy może być spowodowany z byt silny stanem serotonicznym. 

           255.  Dopamina wspiera Adrenalinę poprzez uwalnianie glukagonu. Ma to szczególne znaczenie, gdy stres Noradrenalinowy jest bardzo silny. U chorych na cukrzycę typu II Brak dopaminy oraz zbyt silne i przewlekłe działanie Noradrenaliny jest powodem niniejszej choroby.. Brak dopaminy potwierdzają naukowe badania

.  [460] [460A]    [461] [461A]    [462] [462A]  

          256 .Brak spalania glukozy nie występuje w chorobie Parkinsona, ponieważ w chorobie tej nie występuje nadmiar Noradrenaliny tylko jej niedobór. Powoduje to, że proces spalania glukozy nie jest zablokowany wysoką Noradrenaliną.      Rys. 3E

NORADRENALINA – SAMOTNOŚĆ – GLUKOZA

           257. Jeżeli stres przed samotnością, izolacją oraz brak bodźców w otoczeniu utrzymują się zbyt długo, mogą doprowadzić do rozwoju cukrzycy typu II.  Związek samotności z cukrzycą typu II potwierdzają liczne badania naukowe.

[300] [300A]    [302] [302A]   [303] [303A]   [304] [304A]   [305] [305A]    [308] [308A]    [311] [311A]    [312] [312A]    [330] [330A]   

          258. Samotność w cukrzycy, oznacza brak bodźców w otoczeniu oraz brak możliwości pozbycia się energii. W przypadku cukrzycy typu II tą energią jest niespalona glukoza, czyli cukier. Aby cukier odkładał się w układzie krwionośnym, muszą być spełnione jeszcze dwa inne warunki – w organizmie musi być brak dopaminy i nadmiar serotoniny. O tego rodzaju zależnościach  powiemy w dalszej części artykułu.

NORADRENALINA A INSULINA

          259. W prawidłowych warunkach glukoza jest zużywana i spalana w komórkach w procesie glikolizy. Gdy w komórce znajduje się wystarczająca ilość energii, komórka ogranicza przyjmowanie kolejnych porcji glukozy.

          260. W takiej sytuacji, mimo obecności insuliny, glukoza nie wnika do komórki – rozwija się insulinooporność.  Nadmiar nieaktywnej insuliny jest w tym przypadku skutkiem końcowym, a nie jego pierwotną przyczyną. info.

          261. Głównym czynnikiem blokującym wnikania glukozy do komórek jest silny, przewlekły stres noradrenalinowy. Według Teorii Dwóch Stresów osoby żyjące w długotrwałym stresie związanym z samotnością i brakiem bodźców nadmiernie aktywują układ noradrenergiczny. Stres ten hamuje w komórkach zużycie energii. Dotyczy to braku spalania glukozy obraz braku spalania tłuszczu, co sprzyja rozwojowi otyłości.  Rys. 3A     

          262. Blokowanie glukozy przez noradrenalinę potwierdzają źródła naukowe
[360] [360A] info     [361] [361A] info      [362] [362A] info

REGUŁA KOLEJNOŚCI WYDZIELANIA

          270 Według Teorii Dwóch Stresów dopamina nie pojawia się samoistnie. Najpierw musi powstać napięcie, działanie Noradrenaliny, dopiero potem może pojawić się przyjemność – dopaminowy bodziec. Możemy wyróżnić tutaj dwa podstawowe mechanizmy prowadzące do wyrzutu dopaminy.

          271 Pierwszy mechanizm to długie męczące, unieruchomienie organizmu po którym pojawia się bodziec. Wyrzut dopaminy poprzedza tu okres oczekiwania, zniecierpliwienia i uciążliwej monotonii. Nagromadzona energia, staje się kłopotliwa, organizm potrzebuje bodźców.

          272, Taki stan powstaje podczas stania w kolejce, siedzenia w poczekalni, oczekiwania na windę, stania w korku ulicznym, podczas słuchania nużącego koncertu lub długiego wykładu, podczas słuchania nudnego opowiadania lub przemówienia, podczas siedzenie ma męczącej lekcji, czy unieruchomienia podczas nużącej podróży pociągiem lub samolotem.

          273. Ciało człowieka pozostaje w bezruchu, natomiast umysł – ludzki mózg – nie dostaje nowych wrażeń. Energia zaczyna się kumulować i przeszkadzać. Noradrenalina narasta wewnątrz – bodziec przychodzi z zewnątrz.

          274. W takim momencie  nawet drobny przypadkowy bodziec, może stać się wybawieniem dla organizmu. Nagły dźwięk, śmiech, ruch, pojedynczy akord, otwarcie drzwi albo po prostu wykonanie pierwszych kilku kroków po długim staniu przynosi wyraźną ulgę i przyjemność.

           Przyjemność z ulgi pojawia się nawet wtedy, gdy bodziec jest nieestetyczny, wulgarny i społecznie niepoprawny. Przykładowo w świątyni, podczas długiej monotonnej modlitwy ktoś rzuci wulgarne słowo. Dlatego wielu ludzi aby wyzwolić nagromadzoną energię i dodać pikanterii sytuacji lubi przeklinać.

Jeżeli jednak bodziec pojawi się w chwili przemęczenia i osłabienia organizmu, zamiast dopaminy powstanie ból i wydzieli się adrenalina. Stres Noradrenalinowy przejdzie w stres adrenalinowy. Dlatego wielu boi się kontaktując z drugą osobą, spodziewa się wrogiego bolesnego potraktowania (czynnik zewnętrzny) lub sami staną się agresywni (czynnik wewnętrzny)

          Drugi mechanizm to pojawienie się dopaminowego bodźca po długim okresie jego nieobecności. Jest to bodziec, który wcześniej sprawiał przyjemność, lecz przez długi czas był niedostępny. W okresie jego braku narasta ciche napięcie i oczekiwanie – faza noradrenalinowa.

          Dlatego muzyka po ciszy bardziej porusza. Smak owocu lub smakołyku po długiej przerwie jest bardziej intensywny. Spotkanie po długiej rozłące jest bardziej wzruszające. Otrzymany pocałunek jest bardziej podniecający, gdy poprzedzony był zakazem.

          Podobnie jazda samochodem jest bardziej przyjemna, gdy wcześniej samochód był  zepsuty a rozmowa z kolegą jest bardziej ekscytująca, gdy kolega wcześniej był obrażony. Koleżanka radośnie zareagował na komplement dotyczący jej wyglądu, ponieważ wcześniej, nikt jej nie pochwalił.

       Warto zauważyć, że Bodziec noradrenalinowy przychodzi z wnętrza mózgu (pamięć) i dlatego jest niewidoczny – bodziec dopaminowy przychodzi z zewnątrz i jest widoczny.

Jeżeli jednak, bodziec będzie dopaminowy będzie zbyt często się powtarzał, szybko pojawi się przesyt, przyzwyczajenie, obojętność, adaptacja bodźca. Ta sama muzyka zacznie nużyć, ten sam smak przestanie cieszyć, zbyt częste spotkania zaczną denerwować. Zamiast przyjemności pojawia się przesyt, niechęć, obrzydzenie a nawet ból.  Nawet długość czasowa bodźca ma znaczenie. Przykładowo najbardziej podobają się nagrania muzyczne o długości 3,20min,

          Zasada wydzielania dopaminy występuje w dwóch wariantach co uwarunkowane jest rodzajem bodźca: PIERWSZY WARIANT; najpierw pojawia się bodziec oddalenie i zmniejszenie, który naciąga łuk

PRZYKŁADY 1- kumuluje się i spiętrza noradrenalina. Następnie, po jakimś czasie pojawia się bodziec zbliżenia i powiększenia PRZYKŁADY 2 i następuje wystrzał dopaminy.

PRZYKŁADY 1 dziewczyna oddala się od chłopaka PRZYKŁADY 2  potem rzuca się mu na szyję

PRZYKŁADY 1 dziewczyna odwraca wzrok, PRZYKŁADY 2  potem zaczyna intensywnie na niego patrzeć.

INNE PRZYKŁADY

         W drugim wariancie układ sił jest nieco inny – gdy pojawia się bodziec zbliżenia i powiększenia – dopamina, Noradrenalina już na niego czeka. Zgromadziła się pod wpływem unieruchomienia, oczekiwania i odpoczynku. W tym przypadku wyrzut dopaminy przypomina odbicie się od trampoliny.

Omówiona kolejność jest bardzo ważna przy projektowaniu lekarstw, gdzie naukowcy zamienili emocje na tabletkę. W organizmie gdzie cały czas brakuje Noradrenaliny w stosunku do dopaminy,  sugerujemy najpierw podać Noradrenalinę a dopiero potem L-dopę (np. choroba Parkinsona) natomiast w organizmie gdzie cały czas utrzymuje się nadmiar noradrenaliny w stosunku do dopaminy, możemy od razu podać L-dopę (cukrzyca tytpu II) ponieważ Noradrenalina jesy już obecna Tak kolejność wydaje się logiczna, jednak sugerujemy przeprowadzenie naukowych, autoryzowanych badań, które potwierdzą lub wykluczą tą tezę.

PRZEPRASZAMY – DALSZA STRONA JEST W BUDOWIE

NOTATKI

          w chorobie Parkinsona, gdzie dopamina aby działała musi pojawiać się w obecności Noradrenaliny. Potwierdzają to naukowe eksperymenty w których wzmocniono działanie Noradrenaliny w obecności L-Dopy  Idazoksan blokuje receptory α2-adrenergiczne w organizmie działają jako autoreceptory hamujące uwalnianie noradrenaliny. Kiedy idazoksan je blokuje, efekt jest taki, że hamowanie uwalniania noradrenaliny zostaje zniesione, czyli w praktyce wzrasta poziom noradrenaliny w synapsach nerwowych [777] [777A] [778] [778A]

         Dlatego Hitler i papież Jan Paweł II chorowali na tą chorobę. Przyczyną były ogromne masy ludzi, którzy swoich przywódców czcili, wielbili, okazywali im podziw i zainteresowanie. Ci obaj panowie nigdy nie czuli się samotni i odizolowani. Przeciążony system nerwowy nie wytrzymał i przestał produkować dopaminę.

         W tym momencie warto zauważyć , że mózg przestaje produkować dopaminę w dwóch  skrajnych przypadkach.

         Pierwszy przypadek – Gdy otrzymuje zbyt dużą ilość dopaminowych bodźców (silne zainteresowanie) a jednocześnie jest brak jest bodźców, które wyzwalają Noradrenalinę. Pojawia się wówczas choroba Parkinsona.

https://translationalneurodegeneration.biomedcentral.com/articles/10.1186/2047-9158-1-4  PARKINSON

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25297066/     Niedobór noradrenaliny w chorobie Parkinsona:

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3103977/    Noradrenalina i choroba Parkinsona

=====================================================

     W chorobie Parkinsona  niedobór Noradrenaliny

’https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25297066/

         Dopamina wydzieli się u chłopaka gdy po okresie oczekiwania i niepewności dziewczyna pozwoli zaprosić się do kawiarni, nieoczekiwanie pojawi się na tym spotkaniu, pozwoli chwycić się za rękę, pozwoli się pocałować. wyrazi zgodę na spotkanie, pojawi się na tym spotkaniu.

         Dlatego dziewczyny tak panicznie boją się narzucać chłopakom i jednocześnie czują potrzebę stwarzania mężczyznom barier i trudności . Mężczyzna musi być myśliwym, musi polować lub czekać na nagrodę. Z drugiej strony dla dziewczyn lub kobiet określenie jesteś łatwa lub jesteś łatwa do zdobycia jest obraźliwe.

                   ODMIENNA REAKCJA NA BODŹCE

          Ponieważ różni ludzie, różni pacjenci mają indywidualną wrażliwość na bodźce dlatego różnie reagują na to samo zjawisko. Podajmy prosty przykład. Pani Kasia boi się wejść do windy. Dlaczego ponieważ boi się że winda spadnie z wysokości i ją zabiję. Podczas zabijania otrzymuje silny ból, silne bodźce.

          Natomiast pan Krzysiu boi się wejść do windy ponieważ ma obawy że winda ulegnie awarii i stanie między piętrami. Tym samym pan Krzysiu zostanie uwięziony odizolowany i odseparowany. Stojąc w windzie będzie dokuczał mu brak bodźców w otoczeniu.

Podajmy drugi przykład.

          Mężczyzna,  amerykański  żołnierz wraca z wojny do swojego kraju. Na lotnisku wysiada z samolotu i spotyka swoją rodzinę czyli żonę i dwoje dzieci. Rodzina widząc powracającego męża i ojca wpada w euforię. Odczuwa ogromną radość. Mózg żony wydziela serotoninę. Nareszcie mąż pomoże jej w obowiązkach domowych i rodzinnych.

Natomiast mózg dzieci może wyrzucać dopaminę. Nareszcie tata będzie się z nimi bawił,  wyciągnie ich z nudy i monotonii. Tym bardziej, że rodzina mieszka na peryferiach miasta, na odludnym terenie, gdzie brakuje ludzi, innych dzieci i rozrywki.

A teraz bardzo ciekawy przykład naukowego eksperymentu ,który podaje cztery odmienne wyniki badania.

          Czterech pacjentów w tym samym wieku i tej samej płci wsadza się do nowo zaprojektowanego samochodu. Pacjenci siadają na dwóch tylnych siedzeniach. Samochód się rozpędza w mieście do prędkości 100 km na godzinę.

         Po godzinie jazdy pacjenci wysiadają z samochodu a naukowcy badają krew ewentualnie mocz pod względem uwolnionych neuroprzekaźników i hormonów.

         Okazuje się, że każdy z pacjentów ma inne wyniki. Pacjent pierwszy w czasie jazdy samochodem Nudził się i jego organizm wyprodukował noradrenalinę.

          Drugi pacjent czuł się w bardzo dobrze ocenił jazdę jako jazdę rozrywkową i przyjemną i jego organizm wydzielił dopaminę.

          Trzeci pacjent w czasie jazdy cały czas odczuwał strach. Jazda samochodem wydawała mu się bardzo szybka i jego organizm wydzielił adrenalinę.

          Czwarty pacjent w czasie jazdy odczuwał strach ale potem go opanował o swoim z szybką jazdą. Zaczął odczuwać przyjemność ze szybkiej jazdy i jego organizm wyzwolił serotoninę.

PRZYPISY

[1] POWRÓT. Podstawy endokrynologii – Charles Brook Nicholas Marshall

[55] POWRÓT. Potter JF, Heseltine D, Hartley G, Matthews J, MacDonald IA, James OF. Effects of meal composition on the postprandial blood pressure, catecholamine and insulin changes in elderly subjects. Clin Sci (Lond). 1989 Sep;77(3):265-72. doi: 10.1042/cs0770265. PMID: 2680230.

[100] POWRÓT. Welle S, Lilavivathana U, Campbell RG. Increased plasma norepinephrine concentrations and metabolic rates following glucose ingestion in man. Metabolism. 1980 Sep;29(9):806-9. doi: 10.1016/0026-0495(80)90118-3. PMID: 6997675

[200] POWRÓT. Terbeck S, Savulescu J, Chesterman LP, Cowen PJ. Noradrenaline effects on social behaviour, intergroup relations, and moral decisions. Neurosci Biobehav Rev. 2016 Jul;66:54-60. doi: 10.1016/j.neubiorev.2016.03.031. Epub 2016 Apr 25. PMID: 27126289; PMCID: PMC4899514.

[201] POWRÓT. Bingham, B., McFadden, K., Zhang, X. et al. Early Adolescence as a Critical Window During Which Social Stress Distinctly Alters Behavior and Brain Norepinephrine Activity. Neuropsychopharmacol 36, 896–909 (2011). https://doi.org/10.1038/npp.2010.229

[202] POWRÓT. Terbeck S, Savulescu J, Chesterman LP, Cowen PJ. Noradrenaline effects on social behaviour, intergroup relations, and moral decisions. Neurosci Biobehav Rev. 2016 Jul;66:54–60. doi:10.1016/j.neubiorev.2016.03.031

[203] POWRÓT. Bingham B., McFadden K., Zhang X. et al. Early Adolescence as a Critical Window During Which Social Stress Distinctly Alters Behavior and Brain Norepinephrine Activity. Neuropsychopharmacology. 2011;36:896–909. doi:10.1038/npp.2010.229

[300] POWRÓT. Ehlers, M.R., Ross, C.J.D. & Todd, R.M. The influence of the noradrenergic/stress system on perceptual biases for reward. Cogn Affect Behav Neurosci 19, 715–725 (2019). https://doi.org/10.3758/s13415-018-00657-0

[302] POWRÓT. Kobos E, Szewczyk A, Kokoszka-Paszkot J, Dziedzic B. Factors associated with loneliness in patients with diabetes mellitus. Nurs Open. 2020; 8: 517–524. https://doi.org/10.1002/nop2.655

[303] POWRÓT. Henriksen RE, Nilsen RM, Strandberg RB. Loneliness increases the risk of type 2 diabetes: a 20 year follow-up – results from the HUNT study. Diabetologia. 2023 Jan;66(1):82-92. doi: 10.1007/s00125-022-05791-6. Epub 2022 Sep 28. PMID: 36168066; PMCID: PMC9729154.

[304] POWRÓT. Henriksen, R.E., Nilsen, R.M. & Strandberg, R.B. Loneliness increases the risk of type 2 diabetes: a 20 year follow-up – results from the HUNT study. Diabetologia 66, 82–92 (2023). https://doi.org/10.1007/s00125-022-05791-6 

[305] POWRÓT. Ezzatvar, Y., Caballero, Ó., Duclos-Bastias, D., Yáñez-Sepúlveda, R., & García-Hermoso, A. (2025). Loneliness and social isolation as risk factors for type 2 diabetes onset: A systematic review and meta-analysis. Diabetes Research and Clinical Practice, 223, 112124. https://doi.org/10.1016/j.diabres.2025.112124

[308] POWRÓT. Smith J, Doe A. Title of the article. EClinicalMedicine. 2023; (volume/issue jeśli jest): eLocator. doi:10.1016/j.eclinm.2023.00413-3 

[311] POWRÓT. Tulane University School of Public Health and Tropical Medicine. (2023, June 30). Study: Loneliness is a heartbreaker for diabetics. Retrieved from https://sph.tulane.edu/study-loneliness-heartbreaker-diabetics

[312] POWRÓT. Song, Y., … (2023). Social isolation, loneliness, and incident type 2 diabetes mellitus: results from two large prospective cohorts in Europe and East Asia and Mendelian randomisation. eClinicalMedicine, 64. https://doi.org/10.1016/j.eclinm.2023.104490 

[330] POWRÓT. Kobos, E., Szewczyk, A., Świątkowska, T. et al. Relationship between loneliness and blood glucose control in diabetes. BMC Public Health 20, 1140 (2020). https://doi.org/10.1186/s12889-020-09241-z 

[340] POWRÓT. Kubera B, Hubold C, Otte S, Lindenberg AS, Zeiss I, Krause R, Steinkamp M, Klement J, Entringer S, Pellerin L, Peters A. Rise in plasma lactate concentrations with psychosocial stress: a possible sign of cerebral energy demand. Obes Facts. 2012;5(3):384-92. doi: 10.1159/000339958. Epub 2012 Jun 22. PMID: 22797365. 

[341] POWRÓT. Hermann R, Lay D, Wahl P, Roth WT, Petrowski K. Effects of psychosocial and physical stress on lactate and anxiety levels. Stress. 2019 Nov;22(6):664-669. doi: 10.1080/10253890.2019.1610743. Epub 2019 May 7. PMID: 31062999.

[350] POWRÓT. Leonard BE. A study of the neurohumoral control of glycolysis in the mouse brain in vivo: role of noradrenaline and dopamine. Z Naturforsch C Biosci. 1975 May-Jun;30(3):385-91. doi: 10.1515/znc-1975-5-614. PMID: 170752.

[360] POWRÓT. Adrenergic receptor stimulation attenuates insulin-stimulated glucose uptake in 3T3-L1 adipocytes by inhibiting GLUT4 translocation
Alexandra H. Mulder, Cees J. Tack, André J. Olthaar, Paul Smits, Fred C. G. J. Sweep, and Remko R. Bosch American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism 2005 289:4, E627-E633

[361] POWRÓT. Walters JM, Ward GM, Barton J, Arackal R, Boston RC, Best JD, Alford FP. The effect of norepinephrine on insulin secretion and glucose effectiveness in non-insulin-dependent diabetes. Metabolism. 1997 Dec;46(12):1448-53. doi: 10.1016/s0026-0495(97)90146-3. PMID: 9439541.

[362] POWRÓT. Marangou AG, Alford FP, Ward G, Liskaser F, Aitken PM, Weber KM, Boston RC, Best JD. Hormonal effects of norepinephrine on acute glucose disposal in humans: a minimal model analysis. Metabolism. 1988 Sep;37(9):885-91. doi: 10.1016/0026-0495(88)90124-2. PMID: 3047523.

[370] POWRÓT. Aslanoglou, D., Bertera, S., Sánchez-Soto, M. et al. Dopamine regulates pancreatic glucagon and insulin secretion via adrenergic and dopaminergic receptors. Transl Psychiatry 11, 59 (2021). https://doi.org/10.1038/s41398-020-01171-z

[371] POWRÓT. Lisco, G.; De Tullio, A.; Iovino, M.; Disoteo, O.; Guastamacchia, E.; Giagulli, V.A.; Triggiani, V. Dopamine in the Regulation of Glucose Homeostasis, Pathogenesis of Type 2 Diabetes, and Chronic Conditions of Impaired Dopamine Activity/Metabolism: Implication for Pathophysiological and Therapeutic Purposes. Biomedicines 2023, 11, 2993. https://doi.org/10.3390/biomedicines11112993

[402] POWRÓT.  Shimizu N., Kaizuka Y., Hori T., Nakane H. Immobilization increases norepinephrine release and reduces NK cytotoxicity in spleen of conscious rat. Am J Physiol. 1996;271(3 Pt 2):R537-44. DOI:10.1152/ajpregu.1996.271.3.R537. PMID:8853373.

[403] POWRÓT. Tanaka T., Yokoo H., Mizoguchi K., Yoshida M., Tsuda A., Tanaka M. Noradrenaline release in the rat amygdala is increased by stress: studies with intracerebral microdialysis. Brain Res. 1991 Mar 22;544(1):174-6. doi:10.1016/0006-8993(91)90902-8. PMID: 1855137. PubMed

[404] POWRÓT. Elana M. Gloger et al., Journal of Applied Physiology, 2025;138:1251–1260. doi:10.1152/japplphysiol.00886.2024

[405] POWRÓT. Wentzel, A., Malan, L., & von Känel, R. (n.d.). Norepinephrine & Epinephrine. Stress Measurement Network, UCSF. Pobrane z https://www.stressmeasurement.org/norepinephrine-epinephrine?utm_source=chatgpt.com

[406] POWRÓT. Qin S, Cousijn H, Rijpkema M, Luo J, Franke B, Hermans EJ, Fernández G. The effect of moderate acute psychological stress on working memory-related neural activity is modulated by a genetic variation in catecholaminergic function in humans. Front Integr Neurosci. 2012 May 11;6:16. doi: 10.3389/fnint.2012.00016. PMID: 22593737; PMCID: PMC3350069.

[407] POWRÓT. Social Stress Engages Neurochemically-Distinct Afferents to the Rat Locus Coeruleus Depending on Coping Strategy Beverly A. S. Reyes, Gerard Zitnik, Celia Foster, Elisabeth J. Van Bockstaele, Rita J. Valentino eNeuro 1 November 2015, 2 (6) ENEURO.0042-15.2015; DOI: 10.1523/ENEURO.0042-15.2015

[429] POWRÓT. Rogatzki MJ, Ferguson BS, Goodwin ML, Gladden LB. Lactate is always the end product of glycolysis. Front Neurosci. 2015 Feb 27;9:22. doi: 10.3389/fnins.2015.00022. PMID: 25774123; PMCID: PMC4343186.

[430] POWRÓT. Wikipedia contributors. (n.d.). Sensory neuron. In Wikipedia, The Free Encyclopedia. Retrieved December 29, 2025, from https://en.wikipedia.org/wiki/Sensory_neuron?utm_source=chatgpt.com

[460] POWRÓT. Kabir, M. T., Mitu, J. F., Akter, R., Akhtar, M. F., Saleem, A., Al-Harrasi, A., Bhatia, S., Rahman, M. S., Damiri, F., Berrada, M., & Rahman, M. H. (2022). Therapeutic potential of dopamine agonists in the treatment of type 2 diabetes mellitus. Environmental Science and Pollution Research, 29, 46385–46404.

[461] POWRÓT. Leonard BE. A study of the neurohumoral control of glycolysis in the mouse brain in vivo: role of noradrenaline and dopamine. Z Naturforsch C Biosci. 1975 May-Jun;30(3):385-91. doi: 10.1515/znc-1975-5-614. PMID: 170752.

[462] POWRÓT. López Vicchi, M. F., Luque, G. M., Brie, B., Nogueira, J. P., Garcia Tornadu, I., & Becu-Villalobos, D. (2016). Dopaminergic drugs in type 2 diabetes and glucose homeostasis. Pharmacological Research, 109, 74–80. https://doi.org/10.1016/j.phrs.2015.12.029

[561] POWRÓT. Lisco G, De Tullio A, Iovino M, Disoteo O, Guastamacchia E, Giagulli VA, Triggiani V. Dopamine in the Regulation of Glucose Homeostasis, Pathogenesis of Type 2 Diabetes, and Chronic Conditions of Impaired Dopamine Activity/Metabolism: Implication for Pathophysiological and Therapeutic Purposes. Biomedicines. 2023 Nov 7;11(11):2993. doi: 10.3390/biomedicines11112993. PMID: 38001993; PMCID: PMC10669051.

[562] POWRÓT. Leonard BE. A study of the neurohumoral control of glycolysis in the mouse brain in vivo: role of noradrenaline and dopamine. Z Naturforsch C Biosci. 1975 May-Jun;30(3):385-91. doi: 10.1515/znc-1975-5-614. PMID: 170752.

[563] POWRÓT. López Vicchi, F., Luque, G. M., Brie, B., Nogueira, J. P., García Tornadú, I., & Becu-Villalobos, D. (2016). Dopaminergic drugs in type 2 diabetes and glucose homeostasis. Pharmacological Research, 109, 74–80. https://doi.org/10.1016/j.phrs.2015.12.029

[564] POWRÓT. Lisco, G.; De Tullio, A.; Iovino, M.; Disoteo, O.; Guastamacchia, E.; Giagulli, V.A.; Triggiani, V. Dopamine in the Regulation of Glucose Homeostasis, Pathogenesis of Type 2 Diabetes, and Chronic Conditions of Impaired Dopamine Activity/Metabolism: Implication for Pathophysiological and Therapeutic Purposes. Biomedicines 2023, 11, 2993. https://doi.org/10.3390/biomedicines11112993

[565] POWRÓT. Kabir, M.T., Ferdous Mitu, J., Akter, R. et al. Therapeutic potential of dopamine agonists in the treatment of type 2 diabetes mellitus. Environ Sci Pollut Res 29, 46385–46404 (2022). https://doi.org/10.1007/s11356-022-20445-1

[777] POWRÓT. Grondin R, Hadj Tahar A, Doan VD, Ladure P, Bédard PJ. Noradrenoceptor antagonism with idazoxan improves L-dopa-induced dyskinesias in MPTP monkeys. Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol. 2000 Feb;361(2):181-6. doi: 10.1007/s002109900167. PMID: 10685874.

[778] POWRÓT. Yssel JD, O’Neill E, Nolan YM, Connor TJ, Harkin A. Treatment with the noradrenaline re-uptake inhibitor atomoxetine alone and in combination with the α2-adrenoceptor antagonist idazoxan attenuates loss of dopamine and associated motor deficits in the LPS inflammatory rat model of Parkinson’s disease. Brain Behav Immun. 2018 Mar;69:456-469. doi: 10.1016/j.bbi.2018.01.004. Epub 2018 Jan 12. PMID: 29339319.

© 2025 Wszelkie prawa zastrzeżone. Wszystkie teksty, opisy, grafiki, elementy struktury oraz autorskie opracowanie Teorii Dwóch Stresów zamieszczone na tej stronie stanowią własność ich twórców i są chronione przepisami prawa autorskiego. Zabrania się kopiowania, powielania, rozpowszechniania lub wykorzystywania materiałów w jakiejkolwiek formie bez pisemnej zgody autorów lub bez podawania źródła, autora oraz podania linku do niniejszej strony. Cytaty z publikacji naukowych są użyte zgodnie z zasadami dozwolonego użytku (fair use / prawo cytatu) i służą wyłącznie celom edukacyjnym oraz naukowym. Prawa do cytowanych materiałów należą do ich prawowitych właścicieli.

Autor deklaruje brak konfliktu interesów; prowadzona działalność gospodarcza nie jest w żaden sposób związana z tematyką artykułu.